Yapay Zeka Politikası
Yapay Zekâ Kullanımına İlişkin Etik İlkeler
Dergimiz, yapay zekâ (YZ) ve üretken yapay zekâ uygulamalarının bilimsel araştırma ve akademik yayıncılık süreçlerinde, etik kurallar ve şeffaflık ilkesi çerçevesinde kullanılmasını benimsemektedir. Bununla birlikte, bu teknolojilerden yararlanılması yazarların, hakemlerin ve editörlerin bilimsel ve etik sorumluluklarını devretmeleri anlamına gelmez. Yayın sürecinin tüm aşamalarında doğruluk, tarafsızlık, gizlilik, özgünlük ve hesap verebilirlik esas alınır.
Temel İlkeler
Yapay zekâ araçları, bilimsel çalışmalarda yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez. Bu araçların araştırma, veri analizi, metin düzenleme, çeviri, içerik geliştirme ya da görsel hazırlama gibi amaçlarla kullanılması durumunda, kullanımın kapsamı ve niteliği açıkça belirtilmelidir. Yapay zekâ tarafından sunulan bilgi ve içeriklerin doğruluğunun denetlenmesi, hataların tespit edilmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılması kullanıcıların sorumluluğundadır. Kişisel veriler, gizli belgeler, değerlendirme aşamasındaki makaleler ve yayımlanmamış araştırmalar, gizlilik ve veri güvenliğini tehlikeye atabilecek biçimde yapay zekâ sistemleriyle paylaşılmamalıdır.
Yazarların Sorumlulukları
Yazarlar, çalışmalarının hazırlanması sırasında yapay zekâ araçlarından yararlanmaları hâlinde kullanılan aracın adını ve kullanım amacını uygun biçimde açıklamalıdır. Yapay zekâ tarafından oluşturulan verilerin, kaynakların ve görsellerin doğruluğu ayrıca kontrol edilmelidir. Bu teknolojiler; uydurma kaynak veya veri oluşturmak, araştırma sonuçlarını değiştirmek, bilimsel gerçekleri çarpıtmak ya da okuyucuyu yanıltmak amacıyla kullanılmamalıdır. Çalışmanın özgünlüğü, bilimsel bütünlüğü, telif haklarına uygunluğu ve etik açıdan sorumluluğu bütünüyle yazarlara aittir.
Hakemlerin Sorumlulukları
Hakemler, değerlendirmek üzere kendilerine iletilen makaleleri, araştırma verilerini ve gizli hakemlik belgelerini yetkisiz yapay zekâ sistemleriyle paylaşmamalıdır. Değerlendirmelerini kendi akademik bilgi ve uzmanlıklarına dayanarak bağımsız, tarafsız ve nesnel biçimde gerçekleştirmelidir. Yapay zekâ araçlarından alınan öneriler, hakemin bilimsel değerlendirmesinin veya nihai kararının yerine geçmemelidir. Bilimsel ya da etik açıdan şüpheli bir durumla karşılaşılması hâlinde hakemler ilgili editörü bilgilendirmelidir.
Editörlerin Sorumlulukları
Editörler, makalelerin değerlendirilmesi ve yayımlanmasına ilişkin kararlarını bilimsel yeterlilik, tarafsızlık ve yayın etiği ilkeleri doğrultusunda vermelidir. Makalelerin, hakem raporlarının ve diğer gizli yayın materyallerinin korunmasını sağlamalıdır. Yazarlar tarafından sunulan yapay zekâ kullanım açıklamalarını gerektiğinde inceleyebilir ve belirsiz durumlarda ek bilgi talep edebilirler. Yapay zekâ kullanımıyla bağlantılı olası etik ihlaller, ilgili yayın etiği ilkeleri ve derginin politikaları doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Yapay Zekâ Kullanımının Açıklanması
Yazarlar, araştırma veya makale hazırlama sürecinde yapay zekâ araçlarını kullandıklarında ilgili aracın adını, mevcutsa sürüm bilgisini ve hangi amaçla kullanıldığını makalelerinde belirtmelidir. Yapay zekâ kullanımının beyan edilmesi, yazarların çalışmanın doğruluğu, özgünlüğü, bilimsel güvenilirliği ve etik uygunluğu konusundaki sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.
Dergimiz, yapay zekâ teknolojilerinin bilimsel yayıncılıkta bilinçli, sorumlu ve şeffaf biçimde kullanılmasını esas alır. Bu ilkelerle bağdaşmayan uygulamalar, ihlalin niteliği ve kapsamı dikkate alınarak ilgili etik standartlar ve derginin yayın politikaları çerçevesinde ele alınır.
